W ostatnią niedzielę stycznia, która w tym roku przypada 25 stycznia, po raz 73. obchodzimy Światowy Dzień Trędowatych. Jest to okazja do uświadomienia sobie, że ta straszna choroba wciąż istnieje. Na naszą pomoc czekają tysiące dotkniętych nią ludzi. Jest to również okazja do szczególnej modlitwy i wsparcia misjonarzy, którzy z poświęceniem niosą im pomoc. Przykład takiego miłosiernego poświęcenia dla ludzi dotkniętych chorobą Hansena mamy w naszym Rodaku, bł. Ojcu Janie Beyzymie, jezuicie. Ten Polski Samarytanin wyjechał na daleki Madagaskar, aby tam, poprzez swoją posługę, zanieść chorym na trąd Chrystusa pochylającego się nad ich cierpieniem i niosącego im ulgę. Ojciec Beyzym nie tylko ich pielęgnował i głosił im miłosiernego Chrystusa, ale także wybudował dla nich na Madagaskarze szpital, który działa do dziś i ciągle są w nim chorzy potrzebujący naszego wsparcia i pomocy, zarówno modlitewnej, jak i materialnej.

Oto list ze szpitala w Maranie na Madagaskarze. Przedstawia on panującą w Maranie sytuację oraz miłosierne siostry józefitki z Cluny, które po Ojcu Beyzymie dzielnie opiekują się tam chorymi na trąd i które proszą nas o pomoc: modlitwę oraz materialne wsparcie.

LIST DO PRZYJACIÓŁ MARANY

28 listopada 2025 r.

Drodzy Przyjaciele, Boże Narodzenie i Nowy Rok są tuż-tuż. Cieszymy się, że możemy ponownie spotkać się z Państwem za pośrednictwem tego listu i opowiedzieć o tym, jak wyglądało życie w naszej dużej „marańskiej rodzinie” w 2025 roku.

WSPÓLNOTA SIÓSTR ŚW. JÓZEFA

Nasza prowincja Zgromadzenia Sióstr św. Józefa z Cluny na Madagaskarze od 19 marca 2025 roku ma nową przełożoną – siostrę Danielę Samuelson. Zastąpiła ona na urzędzie przełożonej prowincji siostrę Marię Adelinę Ravaoarisoa, która po czteroletniej kadencji wyjechała na misje w region Antyli – Gujany [region ten obejmuje Antyle Francuskie – Gwadelupę i Martynikę oraz Gujanę Francuską – zamorskie terytorium Francji w Ameryce Południowej – przyp. red. wg Wikipedii].

1 września 2025 roku siostra Clémentine, przełożona naszej wspólnoty, po roku posługi chorym opuściła Maranę i udała się do wspólnoty nauczycielskiej w Tambohobe, również w Fianarantsoa. Jej następczyni na urzędzie przełożonej wspólnoty, siostra Marie Henriette, jest szczęśliwa z powodu swego powrotu do Marany, ponieważ lubi opiekować się chorymi, ma zamiłowanie do ogrodnictwa i pasjonuje ją uprawa kwiatów. 10 września 2025 roku siostra Pierrette wyjechała na studia pielęgniarskie do prywatnego instytutu katolickiego w Majunga. W nadzorowaniu ogrodem warzywnym zastępuje ją siostra Théresia. 17 października 2025 roku siostra Sabine wyjechała do Morondavy na zachodnim wybrzeżu Madagaskaru. Dziękujemy jej za pracę i poświęcenie podczas prawie dwudziestoletniej posługi chorym w Maranie. Siostra Odette Rasoanjanahary, lekarka, pełni funkcję dyrektorki Centrum.

21 października 2025 roku siostra Solange, pielęgniarka, została przeniesiona do wspólnoty w Ambatofotsy Fort-Carnot. W Maranie zastąpiła ją siostra Jeannine, która dobrze zna Maranę, ponieważ była już w naszej wspólnocie w 2009 roku i pracowała też z nami jako pielęgniarka. Z radością witamy również siostrę Mélanie, która zajmie się katechizowaniem dzieci, będzie je także uczyć czytania i pisania. Obecnie mamy też wśród nas na stażu nowicjuszkę, siostrę Marie Cynthię. Siostra Berthine nadal pracuje w administracji ośrodka. Siostra Joacheline odpowiada za kuchnię i zaopatrzenie. Siostra Sidonie pracuje jako asystentka pielęgniarki.

Ojciec Józef Pawłowski SJ udziela się z tą samą gorliwością co zwykle i zawsze jest dostępny. Obecnie zajmuje się budową Sanktuarium bł. Ojca Jana Beyzyma.

ROK JUBILEUSZOWY W MARANIE

Jesteśmy „pielgrzymami nadziei” – jak powiedział papież Franciszek, a „Nadzieja zawieść nie może” (Rz 5,5). Te słowa zachęcają nas do odnowienia naszej wiary i życia nadzieją, która oświetla naszą pielgrzymkę za sprawą solidarności i braterstwa. Dziękujemy Panu, ponieważ w Roku Jubileuszowym Marana stała się w naszej diecezji jubileuszowym miejscem pielgrzymowania. Dlatego w tym czasie łaski wielu wiernych, ok. 5000 osób, odpowiadając na apel Ojca Świętego, jak również naszego arcybiskupa Fulgence’a Rabemahafaly przybyło do nas w pielgrzymce. Byli wśród nich księża, zakonnicy i zakonnice oraz osoby świeckie: rodziny, grupy młodzieży zrzeszone w ruchach kościelnych oraz uczniowie, którzy przybyli, aby wspólnie podążać ku chrześcijańskiej nadziei i praktykować solidarność i braterstwo. W sierpniu przybyli do nas również pątnicy z Polski – nuncjusz apostolski na Madagaskarze, abp Tomasz Grysa wraz ze swoją matką i krewnymi, aby pomodlić się przed sarkofagiem z relikwiami bł. Ojca Jana Beyzyma.

Ważnym tegorocznym wydarzeniem było wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę Sanktuarium bł. Ojca Jana Beyzyma. Miało ono miejsce 10 października 2025 roku. Mszę świętą odprawił wspomniany abp Tomasz Grysa wraz z naszym arcybiskupem Fulgence’em Rabemahafaly. Na uroczystości licznie obecni byli kapłani, zakonnicy, siostry zakonne oraz osoby świeckie. Po zakończeniu Eucharystii przybyli księża, zakonnicy, zakonnice i przedstawiciele władzy świeckiej zasiedli razem z naszymi pacjentami, niczym jedna rodzina, do wspólnego stołu.

Z okazji Wielkiego Jubileuszu, 26 października 2025 roku, po Mszy świętej odprawianej przez abp. Fulgence’a Rabemahafaly dla naszych pacjentów oraz wiernych z Ambohidempona (około 5 km od naszego domu), na zakończenie miesiąca różańcowego, udzielono odpustu zupełnego.

Wkrótce z radością powitamy w naszej diecezji nowego biskupa koadiutora Jana Nicolasa Rakotojaona, który ma przybyć do nas 14 grudnia 2025 roku.

W kwietniu odwiedził nas również minister ds. ludności, który przekazał nam liczne dary.

Serdecznie dziękujemy Państwu za wszystkie hojne datki. Zawsze też z wielką radością przywitamy Państwa i pokażemy, jak wygląda życie wśród społeczności trędowatych. Będziemy w Maranie bardzo wdzięczni za każdą Państwa wizytę.

NASZ SZPITAL I AMBULATORIUM

Jeśli chodzi o badania przesiewowe [działania w zakresie wykrywania przypadków trądu (choroby Hansena) – przyp. red.] – kontynuujemy tę misję na wschodnich obrzeżach Fianarantsoa, w Manampatranie, w Mahabako i w wiosce w okolicach Sahasinaka, ponieważ trąd nie został jeszcze całkowicie wyeliminowany. Nasi byli pacjenci mieszkający w tych wioskach współpracują z nami w zakresie badań przesiewowych na obecność trądu. Niektórzy chętnie wracają do nas, przyprowadzając nowych chorych. Są również księża, którzy wysyłają do nas nowe osoby chore na trąd. Choroba bowiem nadal się rozprzestrzenia. Wpływa na to wiele czynników, takich jak: predyspozycje rodzinne, przeludnienie i przebywanie wielu osób w małym pomieszczeniu, a także oporność na niektóre leki. Dochodzi do tego również ignorancja i zaniedbania.

W tym roku mamy 19 nowych przypadków, a u 9 osób wystąpiły reakcje skórne. 19 pacjentów mogło powrócić do domu po ozdrowieniu, ale wśród nich jest wielu byłych pacjentów. Powrócili oni do Marany z powodu podeszwowych owrzodzeń stóp, które goją się w różnym czasie. Obecnie w naszym ośrodku przebywa 74 pacjentów.

Trąd jest chorobą, która może powodować powikłania, takie jak: szpiczasty pazur (griffe), niedomykalność powiek, blokada nerwu łokciowego, opadająca stopa. W związku z tym w lutym 2025 roku u 12 chorych przeprowadziliśmy operację ręki. Pacjenci ci przybyli do nas z różnych leprozoriów na Madagaskarze, ponieważ nasz blok operacyjny został wybrany do przeprowadzenia tych zabiegów. Lekarzami operującymi byli dwaj francuscy chirurdzy wolontariusze, którzy przyjechali na Madagaskar, aby zwiększyć swoje doświadczenie zdobyte w Indiach. Obecny był również fizjoterapeuta, który zapewnił pacjentom opiekę pooperacyjną.

Operacja ta miała na celu korekcję jednego lub więcej elastycznych pazurów ręki, w celu skorygowania deformacji spowodowanej powikłaniami po trądzie, które mogą także dotyczyć nerwów lub ścięgien. Odbywały się również zabiegi fizjoterapeutyczne, by pacjenci mogli odzyskać sprawność ruchową rąk. Wśród pacjentów poddanych operacji była 17-letnia dziewczyna, u której wykonano neurolizę nerwu łokciowego i pośrodkowego w prawym przedramieniu. Operacja przebiegła pomyślnie, a chirurdzy byli z jej przebiegu bardzo zadowoleni.

W naszej przychodni nadal przyjmujemy i leczymy pacjentów chorujących nie tylko na trąd, ale także na inne choroby. Pacjenci przybywają do nas zarówno z okolicznych wiosek, jak i z tych bardzo oddalonych od nas. Wielu przychodzi ze schorzeniami skóry i czasami odkrywamy wśród nich przypadki trądu. Ambulatorium jest otwarte w poniedziałki i czwartki, ale przyjmujemy również chorych, którzy przyjeżdżają do nas w inne dni. W 2025 roku odnotowaliśmy też dużą zachorowalność na malarię.

Nie jesteśmy sami, lecz w walce z trądem współpracujemy z innymi. Skorzystaliśmy na przykład ze szkolenia dotyczącego trądu, które odbyło się w Moramanga i przeznaczone było dla kierowników prywatnych ośrodków leczenia tej choroby. Szkolenie to zostało zorganizowane przez Stowarzyszenie Raoula Follereau oraz Narodowy Program Walki z Trądem (Programme National de la Lèpre). Dotyczyło ono badań przesiewowych i reagowania na trąd.

Nadal działa również nasz zakład szewski. W 2025 roku, od 8 do 11 września, w naszym ośrodku odbyło się zorganizowane przez wspomniane Stowarzyszenie Raoula Follereau szkolenie dla sześciu szewców. Uczestnikami szkolenia byli pacjenci, którzy już zostali wyleczeni, pochodzący z innych ośrodków dla trędowatych. Z ośrodka w Maranie brał w nim udział Roger, który zapewnia naszym pacjentom naprawę obuwia. Ma już odpowiednie kompetencje i umiejętności wytwarzania kilku różnych modeli obuwia. Należy bowiem pamiętać, że chorzy z okaleczeniami, jak też z ranami na podeszwach stóp czy chorzy z takimi problemami jak opadająca stopa, muszą nosić specjalistyczne obuwie, odpowiednie w przypadku tego rodzaju deformacji.

Obecnie leprozorium jest w trakcie remontów: malowane są sypialnie dla mężczyzn, sypialnie dla kobiet, jadalnia oraz kuchnia. Wszystko to jest realizowane dzięki Państwa pomocy, za którą serdecznie dziękujemy.

Jest jeszcze smutna wiadomość. Na początku listopada 2025 roku w naszym ośrodku zmarł jeden z naszych pacjentów. Niech Pan przyjmie go do swojego królestwa.

Kontynuujemy edukację dzieci w wieku szkolnym, dzieci, które zostały już wyleczone z trądu, oraz dzieci rodziców chorych na trąd. Dwoje z naszych uczniów zdało egzamin BEPC – Brevet d’Etudes du Premier Cycle [Świadectwo Ukończenia Pierwszego Etapu Kształcenia, co odpowiadałoby dawniej ukończeniu w Polsce gimnazjum – przyp. red.]. Ponadto prowadzony jest kurs czytania i pisania dla dorosłych.

Z przyjemnością informujemy, że nasi pacjenci są objęci świetną opieką medyczną, mają dostęp do odpowiedniego, zdrowego wyżywienia, a także do edukacji i nauki… A wszystko to dzięki Państwa hojnemu i nieustającemu wsparciu. W ich imieniu mówimy Państwu: SERDECZNIE DZIĘKUJEMY.

POMOC W REINTEGRACJI

Naszym priorytetem jest przygotowanie pacjentów do reintegracji. Uczymy ich szacunku do środowiska, czystości, higieny i braterskiego wsparcia poprzez wzięcie pod opiekę osoby niepełnosprawnej, pracę w ogrodzie, na farmie, w kurniku, poprzez porządkowanie drogi i lasu. Wszystko to pomaga chorym przekraczać siebie, kształtować charakter i przygotować się do powrotu do domu po wyleczeniu. W tym roku dokona się reintegracja dwóch rodzin: Rogera i Christiana, z czego bardzo się cieszymy, ponieważ naszym charyzmatem jest „pomaganie ludziom stawać na nogi”. Państwa pomoc umożliwiła nam kupno ziemi dla nich i dokończenie budowy ich domów. Dziękujemy za Państwa hojność, która pozwala im odzyskać godne i normalne życie.

WIEŚCI Z MADAGASKARU

25 września 2025 roku rozpoczęła się wielka manifestacja wywołana częstymi przerwami w dostawie wody i prądu. Ruch, początkowo nazwany „Pokolenie Z”, szybko przekształcił się w szerszy protest polityczny przeciwko aktualnemu rządowi. Co więcej, trudności społeczno-ekonomiczne i wszelkiego rodzaju korupcja popychają ludzi do buntu przeciwko przywódcom. My z naszej strony codziennie modlimy się na różańcu o pokój w naszym kraju oraz na całym świecie.

Drodzy Przyjaciele, nie możemy zakończyć tego listu bez miłego i przyjaznego słowa: DZIĘKUJEMY! Tysiąckrotnie dziękujemy Wam wszystkim! Jesteśmy wdzięczni za Państwa wsparcie, które dodaje nam odwagi. Chcemy wyrazić wdzięczność za Państwa solidarność i hojność, które przejawiają się w wiadomościach, listach, starannie przygotowanych paczkach, w czekach i przelewach bankowych, darowiznach pieniężnych i różnorodnych usługach świadczonych dyskretnie na różne sposoby, wizytach przy okazji podróży… Życzymy Państwu wspaniałego 2026 roku, pełnego radości, dobrego zdrowia oraz sukcesów.

Siostry Józefitki z Cluny
opiekujące się Maraną, ośrodkiem dla chorych na trąd
wybudowanym przez bł. Ojca Jana Beyzyma